اميدست محققان ديگر به پيراستگى بيشتر متن بكوشند و اشكالات را از آن دور كنند . - 6 - كتابهاى دربارهء چين كتابى قديمى كه حاجى خليفه در كشف الظنون ياد كرده است و نبايد از ذكرش غفلت شود كتابى بوده است به نام « تواريخ ختاى و احوال ملوكها » كه ترجمهء تركى بوده است از تأليف مجد الدين محمد بن ضياء الدين عدنان سرخكتى ( عموى محمد عوفى ) طبيب دربار سلطان قليج طمغاج خان سلطان سمرقند ( اين سلطان كمى پس از 597 درگذشت ) كه براى آن پادشاه تأليف شده و حاجى خليفه جداگانه آن را به نام « تاريخ تركستان » آورده و گفته است مؤلف آن كتاب را براى طمغاج خان از ملوك « ختا » در ذكر احوال امم ترك و غرائب تركستان تأليف كرد . نام مترجم تركى بنا به ضبط حاجى خليفه حافظ محمد بن على قرشى است . كتاب ديگر به نام « تاريخ چين » از آثار قلمى محمد زمان قمى نقاش مشهور است كه به « فرنگى خوان » معروف بود . او نخستين كسى است كه شيوه‌هاى نقاشى اروپايى را فراگرفت و در هنر خود وارد كرد . اين محمد زمان مشهور به فرنگى خوان در عهد شاه عباس اول به ايتاليا فرستاده شده بود تا زبان و نقاشى بياموزد . پدرش از مردم قم بود و حاجى يوسف نام داشت و مردى بود هنرمند . در نقاشى و قلمدان‌سازى آثار زيبا و خوبى از پدر و فرزندانش برجاى مانده است . مجمد زمان در روزگار پادشاهى شاه عباس دوم ، حدود سال 1052 به رم رفت و در آنجا به مسيحيت گرويد و به پائولو زمان Paolo Zaman شناخته مىشد . ظاهرا به سال 1056 به اصفهان بازگشت و چون آوازهء مسيحى شدن او شهرت گرفت ناچار شد به هندوستان برود و به دربار شاه جهان كه تساهل دينى را پذيرفته بود روى آورد و آنجا مناصبى يافت . در سال 1071 كه محمد زمان در دهلى بود نيكولو منوچى Niccolo Manucci مسافر ايتاليائى او را ديد .